Zwangerschap, geboorte en opvoeding 

De zwangerschap 

Het beste is de poes niet te laten dekken voordat zij ca. één jaar oud is. Als je een eigen kater in huis hebt, is het dus oppassen. Heel jonge katers kunnen al vader worden vanaf 4,5 maand. 

Na de eerste krolsheid kan de poes op de pil. Doe dit nooit voor of tijdens de krolsheid, poezen kunnen in dat geval een ernstige baarmoederontsteking krijgen. Poezen kunnen al vanaf de 5e maand krols worden. De kater heeft dit vaak eerder in de gaten dan de baasjes zelf, laat beiden dus niet alleen. Als je stopt met de pil kan je de eerste krolsheid na pilgebruik het beste overslaan. De poes neemt dan soms niet op, of het nest is klein. (Mijn ervaring is echter dat ze altijd opnemen en dan ook nog eens behoorlijk grote nesten kunnen krijgen). Persoonlijk vind ik een klein nest wel prettig, zeker als het haar eerste nestje is en de poes nog jong is. 

Zorg dat de poes tijdig geënt is. Je kan dan gelijktijdig een patella luxatie test laten doen (als het haar 1e nest is), alsmede testen op leukemie/aids (FeLV/FIV). 

Het is ook verstandig de poes te laten testen op HCM dna of echo. Echo geeft garantie tot aan de voordeur, maar in ieder geval weet je dat er op dat moment niets aan de hand is. Ongeveer drie weken voor de dekking de poes ontwormen. Sommige dierenartsen zijn van mening dat de poes bij 7 weken zwanger ook ontwormd kan worden.

1 maand voor de dekking de poes laten enten. Dit is een advies, maar bijna niet te doen want je weet nooit precies wanneer de poes krols wordt. In ieder geval nooit enten en meteen laten dekken. Je kunt dan beter haar laten enten met de kittens als die 9 weken zijn.

Pas op met antibiotica bij een zwangere poes. Sommige kunnen gebruikt worden, andere niet. Meld dus altijd dat je poes zwanger is, als je met haar naar de dierenarts gaat. 

De eerste drie weken merk je weinig aan de poes, hoogstens zal ze meer slapen. Soms in het begin van de zwangerschap geeft ze wat over. Dit hoeft echter niet altijd zo te zijn. Ook kunnen ze wat meer gaan eten. Sommige poezen komen meteen aan, anderen niet. Het is leuk als je de gewichten op schrijft per week dan zie je dat ze wel of niet groeien en zwanger kunnen zijn.

Na ca. drie weken worden meestal de tepels wat roder en groter. Het best kan je kijken voor de dekking, dan drie weken niet, na drie weken zie je meestal dat de tepels roze opkleuren. Dit begint bij de onderste tepels. Ga niet neurotisch om het uur kijken, want wat het ene moment rood lijkt, is het volgende wit. 
 

Tussen de derde en vierde week kan de dierenarts voelen of er kittens in de buik aanwezig zijn. De mijne dus niet! Sommigen beweren dat ze kunnen voelen hoeveel kittens er zijn. Klopt zo goed als nooit!!! Sommige fokkers laten zo rond de 7e week een echo maken, dan weet je hoeveel kittens je kunt verwachten. Ook dat hoeft niet zo te zijn er kan er een achter de ander zitten.

Na zo’n week of drie kunnen er poezen zijn die een Queen syndroom ontwikkelen. Ze vinden zichzelf erg belangrijk, hetgeen zich uit in grommen en meppen naar de andere katten. Sommige poezen die altijd erg aanhankelijk zijn, worden plotseling wat narrig, anderen juist aanhankelijk. Ook zal de aanstaande moeder wat meer slapen. 

Tijdens de dracht extra goed voeden. Bij een groot nest zal de poes zich niet meer goed onder de staart kunnen wassen, controleer haar achter werk na een kattenbakbezoek of alles schoon is. 

Ca. 3 weken voor de bevalling begin ik dagelijks kittenmelk toe te voegen, t.w. een mengsel van 3 delen water, vermengd met 1 deel kittenmelkpoeder (Beaphar of ander goed merk). (drie lepels water met een lepel Beaphar). 

De hoeveelheid vocht voer ik geleidelijk aan op; te beginnen met ca. 20 cc. Op het moment van de bevalling zit ik op ongeveer 50 cc. Bij sommige poezen lukt dit echter niet. Dit geef ik tot de kittens ongeveer vier weken zijn. Als de moeder meer wil, krijgt ze meer. Vaak doe ik er een beetje spuitslagroom op. (als je geen diarreepoes hebt). Als ze het niet uit een bakje wil drinken, doe ik het in een pipetje en spuit het voorzichtig in. Denk erom dat de poes zich niet verslikt. Als de kittens 4 weken zijn, kan je de hoeveelheid geleidelijk aan afbouwen. Sommige poezen weigeren absoluut dit te drinken, dan kan je ook een lepel melkpoeder door haar voedsel strooien, soms willen ze dat wel. 

Sommigen vinden het lekker als de melkdrank wordt aangemaakt met Nutrix babypappoeder. 

Tijdens en na de bevalling geef ik dit ook. De poes wordt nl vaak dorstig. Als ze het lekker vindt krijgt ze ook wat stukjes bieflap of rosbief gedurende de eerste dagen. 

Zo’n drie weken voor de bevalling kan je door het hele huis dozen. Alle katten maken hier dankbaar gebruik van behalve de a.s. moeder. In de doos leg ik kranten, daarop een laken of een kussensloop met handdoeken erin of ander materiaal, daar bovenop incontinentiemateriaal. Dit kan je kopen bij de apotheek. Het zijn een soort onderleggers, waarvan de onderkant geplastificeerd is. Scheelt veel wasgoed en de poes ligt er altijd schoon bij. Bovendien kan je op zo’n witte ondergrond ook zien of de poes niet te lang blijft vloeien. 

Een heldere, bloederige afscheiding tot ongeveer 5 dagen na de bevalling is normaal. Let op als het donker, viezig en stinkend wordt. Dan meteen de dierenarts waarschuwen want dan heb je kans op een baarmoederontsteking. 

Geen handdoeken in de kraamdoos. De kittens kunnen hun nageltjes nog niet intrekken en blijven daardoor steeds met hun nageltjes in de handdoek vastzitten. 

Enkele dagen voor de verwachte bevalling gaat ze de dozen omspitten. Mijn poezen bevallen tussen meestal op de 65^e dag. Het is mogelijk dat het gebeurd tussen de 60^e en de 70^e dag wat niet erg is. Geen paniek dus als de geboorte wat op zich laat wachten. Blijf wel voelen of er nog leven is. 

Zorg dat er rond de geplande tijd altijd iemand thuis is. Meestal wacht de a.s. moeder echter wel tot er iemand is. Vaak gaat ze als de bevalling niet ver af is, achter je aan lopen. Ze miauwt klaaglijk en probeert je mee te lokken naar de doos. Op het moment dat je al je afspraken hebt afgezegd en naast de doos gaat zitten, klimt ze erin, gaat slapen en vertoont uren/soms dagen lang geen spoor van activiteit. Enkele dagen, soms al een week voor de bevalling kan de poes een gelige slijmprop verliezen. Dit is een teken dat de bevalling niet al te lang meer op zich laat wachten. Let op dat er geen vieze stinkende afscheiding uit de vagina komt. In dat geval onmiddellijk de dierenarts waarschuwen. 

De laatste 2 nachten voor de bevalling slaapt ik op de bank in de huiskamer, of de a.s. moeder mag bij je op de slaapkamer in een doos naast je bed wat ook een oplossing is. Maar het is in de woonkamer beter vinden wij daar zijn namelijk ook de andere dieren die dan ook gelijk kennis maken met de kittens.

Als het moment van de geboorte nadert, wordt de poes onrustig, ze gaat in de doos, uit de doos en wil graag haar liefste mens in de buurt hebben. (Sommigen vertonen dit gedrag niet, die gaan gewoon in de doos liggen en als je even niet oplet, ligt er een kitten onder de staart). 

Op een bepaald moment zie dat de poes gaat hijgen en of haar pupillen groter worden dan heeft ze weeën. Vanaf dat moment blijf ik naast de doos zitten en spreek ik haar bemoedigend toe. Mijn poezen vinden het prettig als ik zachtjes tegen hen praat en hen aai. Ook over de buik aaien wordt op prijs gesteld. 

De bevalling

Ik zorg altijd voor: 

katoenen doeken (dit lijkt veel op de tong van de moeder) om het kitten droog te wrijven en de ademhaling goed op gang te brengen. 

Papieren zakdoekjes (om kitten beet te pakken als het in stuitligging zit en er niet uitkomt). 

Weegschaal en schrijfmateriaal om meteen het gewicht en bijzonderheden van het kitten te kunnen noteren. 

Utero Vetsem van VSM bij weeënzwakte. Bestellen bij dierenarts

Warme kruik om het kitten tegenaan te leggen als de moeder bezig is met het krijgen van het volgende kitten. (afhankelijk van het jaargetijde/temperatuur). Je kunt ook een lekkere zachte doek nemen (flanel), waarin de kittens worden gestopt als de moeder bezig is met de volgende geboortes. Dit kan alleen als de kittens niet krijsen, want anders wordt de moeder onrustig. 

Je kunt een schaar met stompe punten neerleggen om evt. de navelstreng door te knippen en garen om af te binden als de moeder het niet doet. Je moet het dan wel ontsmet hebben in gekookt water.  Ik gebruik mijn vingers, indien nodig. 

Thermoskan met koffie om wakker te blijven als de bevalling ‘s nachts plaats vindt, en eventueel wat sterkers om op de geboorte te kunnen drinken of de nerveuze baas te kalmeren. 

Als het kitten naar buiten plopt, wacht ik even of de moeder het vlies van het bekje weg likt. Een onervaren moeder snapt dit soms niet. Ik zoek dan met in mijn vingers gehouden keuken rol papiertje het bekje en trek het vlies open zodat de kleine in ieder geval kan ademen. Het neusje veeg ik schoon met het keukenrolpapiertje. 

Sommige sufferds proberen door de kamer te gaan rennen met het kitten nog vast aan de navelstreng. Een gewaarschuwd mens telt voor twee, houd haar in de doos of bench. 

Laat de moeder maar eerst betijen met de navelstreng. Wordt het echt een puinhoop dan kan je deze nog altijd zelf doorbreken met je vingers, of knippen met het schaartje. 

Let op: hij is erg taai. Ik plaats mijn vingers op ruime afstand van de buik aan beide kanten van de navelstreng en trek hem dan van elkaar. Eerst wat pletten met je nagels. Zorg dat er geen druk aan de kant van het buikje komt i.v.m. navelbreukje. Houd navelstreng even dicht i.v.m. bloeden. Ik maak de navelstreng pas los als de nageboorte eruit is. Op het uiteinde van de streng doe ik een druppeltje Betadine, dit om navelinfectie te voorkomen. 

Hou goed in de gaten dat alle nageboorten eruit komen. Het aantal kittens gelijk aan het aantal nageboorten.

De poes kan deze rustig opeten, maar soms knip ik er 1 a 2 in stukjes zodat het voor haar wat makkelijker is om op te eten. Op een gegeven moment laat ze deze wel liggen, als ze genoeg gegeten heeft. In de boeken staat dat ze er niet teveel mag hebben i.v.m. diarree. Ik laat de poes zelf uitmaken hoeveel ze er wil hebben. 

Als het kitten los is van de navelstreng, masseer ik het goed met een katoenen doek en veeg het bekje schoon. Daarna leg ik het op de weegschaal en noteer het gewicht en kenmerken (bv. witte linker achterpoot, rood vlekje op kop). 

Het kitten gaat meestal meteen op zoek naar de tepel. Opletten dat de moeder niet op de kleine gaat liggen als zij bezig is een volgend kind te krijgen. Soms kan er wel een paar uur tussen de geboortes zitten. Sommige poezen krijgen hun kinderen om de 10 a 20 minuten, maar anderen met een tussenruimte van 2 uur of meer. Ook gebeurt het wel eens dat er na 24 uur nog een kitten komt. Als de poes rustig is kan je gewoon afwachten. Vaak masseer ik de buik richting vulva (achterwerk) om het kitten een beetje op te duwen. Of het echt helpt weet ik niet, maar dit is een tip van een dierenarts. 

Als het kitten verkeerd zit, een stuitligging, dan komt er eerst een pootje of staartje, kan je proberen voorzichtig mee te helpen, alleen tijdens een wee, maar laat haar eerst proberen het werk zelf te doen. Ga je mee helpen doe dan een papieren zakdoekje om het lijfje en trek zachtjes. Ga vooral niet rukken of trekken.

Trek nooit aan een pootje of staartje. Kijk uit het kan dan fout gaan. Duurt het te lang waarschuw dan de dierenarts.

 

Complicaties: 

Als de persweeën langer aanhouden dan een uur, of als een katje na het breken van het vruchtwater langer dan 20 minuten op zich laat wachten, als de poes opgewonden heen en weer loopt en steunt en klaagt, dan contact opnemen met de dierenarts. Het nummer alvast klaar leggen voor als je het nodig. Ik kijk altijd of mijn dierenarts dienst heeft en vraag anders wie de vervanger is, zodat je niet zenuwachtig in het telefoonboek hoeft te bladeren, of in je zenuwen het nr. op het antwoord apparaat niet verstaat. 

Het kan zijn dat de poes te zwakke weeën heeft, een te nauw bekken of een dood kitten dat dwars ligt. 

Bij weeënzwakte kan je Utero Vetsem van VSM geven, 10 tot 15 druppels om het kwartier. Doe 15 druppels in een glaasje, hierbij 1 theelepel water plus eventueel 1 theelepel koffiemelk. Zuig het op met een pipetje en geef het aan de poes. Als de bevalling niet wil vlotten geef ik dit ook tussendoor, enkele malen om het kwartier, dus niet als de kittens in hoog tempo naar buiten ploppen. 

Utero Vetsem is te bestellen via je dierenarts. Niet alle dierenartsen hebben hier zin in, zeker als ze tegen homeopathie zijn.

Na de bevalling kun je dit geven ook om de baarmoeder schoon te maken en om de baarmoedermond te sluiten. (Preventief i.v.m. mogelijke baarmoederontsteking). 

1e dag 4x, 2e dag 3x, 3e dag 2x, 4e dag 1x. 


Sommige mensen spuiten zelf Pyton (oxytocin)ik dus ook. Heb je daar geen ervaring mee laat dat soort dingen dan aan de dierenarts over. 

Als een kittentje niet ademt na de geboorte, kan het zijn dat het vocht in de longetjes heeft. Dan meteen bij de moeder weghalen en de nageboorte verwijderen,  daarna het kitten tussen een katoenen doek stevig in beide handen nemen en het met kracht naar beneden zwaaien(tussen je benen), op de manier waarop je een thermometer afslaat. Goed het nekje steunen en vasthouden natuurlijk. Als laatste oplossing kan je wisselbaden doen, beurtelings onderdompelen in koud en warm water, wat afdrogen, kitten op doek leggen en drogen. 

Als de kittens geboren zijn (ook tijdens de bevalling als het een bloederige, natte troep is), maak ik het poezenbed opnieuw op. Ik vind het nl. zelf prettig als ze er lekker schoon bij ligt. 

Tip: Leg meerdere incontinentiematjes op elkaar. Je kan dan zonder de poes te hinderen een vuil matje onder haar vandaan trekken. 

Je kan altijd een andere doos naast de werpkist (doos) zetten, waarin je het gezin dumpt als ook de onderliggende doeken vies zijn. Snel het bed verschonen, want de moeder wil terug, dan de hele horde weer overladen. 

Probeer goed te noteren wat de gewichten zijn, evt. bijzonderheden, zoals nr. 1 licht vlekje op rechter poot, nr. 2 rode staartpunt. 

Enfin je weet zelf wel kenmerken te verzinnen. Als ze erg op elkaar lijken, kunnen kleine verschillen belangrijk zijn om later te weten wie nu het eerste kwam, hoe het zat met het gewicht en of er iets bijzonders was bij de geboorte (bv. stuitligging, ademde eerst niet). Je moet het ook noteren als er een kittens is die niet levend ter wereld is gekomen en het wat gemankeerd heeft.

Nazorg en het grootbrengen van de kittens 

Om de melkproductie op gang te helpen kun je  Phytolacca D3 of Urtica D6 (VSM) tabletjes geven, de eerste dag om de 2 uur een tablet, daarna 4x daags, afbouwend naar 1xd. 

Een ander middel, ook van VSM is Sepia C200, 1x per dag 5 korreltjes (5 korreltjes is gelijk aan 1 tablet). Het is wel duurder, maar in principe heb je dit maar kort nodig. 

Verder stimuleren anijs en venkel ook de melkgift en hebben ze een positieve werking op het maagdarm systeem. Deze kunnen als thee aan het voedsel van de moeder worden toegevoegd. 

Zorg ervoor dat de moeder voldoende vocht binnenkrijgt. Vaak zie je ook dat de poes veel blikvoer naar binnen werkt, terwijl ze hier normaal geen interesse voor heeft. 

Hoe zie je of het kitten een poes of een kater is. 

Dit lijkt misschien een vreemde vraag, maar als de kittens geboren worden zijn de geslachtskenmerken nog niet zo goed ontwikkeld en kunnen zelfs voor ervaren fokkers onduidelijk zijn. Het mooiste is als je vergelijkingsmateriaal hebt. Daarvoor moet het nest dus uit minstens twee kittens bestaan, met beide geslachten of een kitten met een kleur waardoor u zeker bent van het geslacht, bv. schildpadpoes. Het is dan ook handig als u zich van tevoren een beetje in de kleurenleer hebt verdiept en weet welke kleuren wel of niet uit de gedane kruising kunnen komen. Neem zo nodig contact op met uw fokker. 

Hou bij het vergelijken de staart omhoog wel uit kijken dat je het niet breekt en kijk naar het achterwerkje van de kittens. Bij poezen ziet de combinatie van de vagina met de anus er uit als een omgekeerd uitroepteken (i). Bij katers zit tussen de twee uitgangen een ruimte (:) van ongeveer een pink breed en meestal steekt er iets uit. Vergelijk ook als de kittens ouder zijn nog eens het geslacht (met zo omstreeks 6 weken, moet dit goed te beoordelen zijn) en vraag aan de fokker van je poes of zij ook tot deze conclusie komt. 

Vanaf de allereerste dag neem ik de kittens in de hand om 1 a 2 flesjes baby melk te geven  (je weet nooit of er iets met moeders gebeurd en ze dan ook meteen aan een flesje gewent) of ermee te knuffelen. Al is het maar even. Ik hou ze in de bevallingsdoos, zodat de moeder hen kan zien. Bij gegil terugleggen i.v.m. onrust moeder. Mijn moederpoezen hebben hier geen probleem mee; hoogstens steken ze hun poot uit om het kind terug te pakken. Al heel jong begin ik met een beetje kammen en de borstel over hen heen halen. 

In het begin zal de moeder het nest bijna niet verlaten, maar na een paar dagen, soms al na een dag, wil ze toch wel even de benen strekken. Zolang de kittens niet gillen, wandelt ze wat rond. Sommige katten zal ze niet in de buurt van de doos dulden, terwijl anderen erbij mogen liggen. Denk er ook aan om katten waarmee u net naar een show geweest bent niet in contact te laten met een nest. 

Bij een goede spijsvertering verlaat ze meestal binnen 24 uur het nest om naar de kattenbak te gaan. Als het te lang duurt voor ze een bezoek aan de kattenbak brengt contact opnemen met de dierenarts i.v.m  evt. plasmoeilijkheden of een verstopping. Vaak weigeren ze de kattenbak die goedwillende baasjes naast de werpkist (doos)hebben gezet en gaan ze op zoek naar een bak die wat verder staat. 

Soms is de poes als de bevalling zwaar was erg onrustig. Ze loopt dan steeds bij de kittens weg en miauwt klaaglijk. Waarschijnlijk heeft ze pijn. Raadpleeg de dierenarts. Meestal is het probleem eenvoudig op te lossen door het geven van 1 of meerdere pijnstillers, bv. Tolfedine. Een aantal dierenartsen (meestal mannen) wuift dit weg en roept dat een bevalling een normaal iets is, zeker bij een eerste nestje of als de kittens heel snel na elkaar geboren worden, kan de poes pijn hebben. Blijf op je stuk staan en eis een pijnstiller of pijnstillende injectie. 

Dagelijks (soms meerdere malen per dag) de nestdoos verschonen, als de rest schoon is alleen schoon incontinentiematje. 

Om een goed beeld te krijgen of de kittens voldoende aankomen moeten ze elke dag omstreeks hetzelfde tijdstip (dus niet de ene keer 's morgens en de andere keer 's avonds) gewogen worden. Noteer het gewicht zorgvuldig. De eerste dag moet je het altijd even afwachten het kan zijn dat er 29 uur tussen het wegen zit maar je weegt 's avonds rond 20.00 uur. De 2^e dag dan ook om 20:00 uur. Je kijkt nu naar het gewicht over 24 uur, dus echt 24 uur!!!! Niet eerder en niet later.

Het is normaal dat ze de eerste 24 uur na de bevalling iets afvallen. Als je ze geen flesje geeft.  Niet panieken! Het komt er vanzelf weer aan. Maak je ook niet ongerust als ze niet elke dag evenveel aankomen. Soms staan ze een dagje stil om de volgende dag de dubbele hoeveelheid aan te komen. Alleen al het feit dat ze aankomen is belangrijk. Bij niet of onvoldoende aankomen controleren of moeder melk heeft. Het is normaal dat de kittens z’n 10 a 15 gr Per dag aankomen.

Meestal zullen ze in een week hun gewicht verdubbeld hebben. Bij erg zware exemplaren met een hoog geboortegewicht, bv. 140/150 gram lukt dat niet. Daarna is het de eerste weken zo’n 100 gram per week, maar het kan ook wat minder zijn, zeker bij een groot nest (6 kittens of meer) dan is het zeker nodig om bij te voeden. Soms wordt een kitten steeds weggeduwd bij de tepel, hou dat in de gaten. Probeer 1 a 3 keer per dag  bij te voeden met een flesje van Beaphar of een pipetje van 2 cc. 1x  tot 3 per dag, hiermee help je ze vaak over het dode punt heen. Je kan ook de vetzakken weghalen, zodat de kleine het rijk alleen heeft, of een dikzak een beetje bij voeden, zodat hij minder bij de moeder drinkt, waardoor de kleintjes beter aan hun trekken komen. 

Bij niet veel aankomen kan het zijn dat de moeder niet voldoende melk heeft of de kwaliteit van de melk is niet goed genoeg. Om dit te controleren voel je aan de melklijsten, voelen ze stevig en gevuld aan of als slappe zakjes. Probeer voorzichtig wat melk eruit te krijgen. Lukt dit niet, vraag dan de hulp van je dierenarts. De melklijsten moeten zacht en soepel aanvoelen. Controleer dit dagelijks want soms krijgt een poes een melkklierontsteking (mastitis) en dat kan dodelijk zijn als je het te laat ontdekt. Bij mastitis is sprake van koorts en zie je de melklijsten harder worden en later donker (rood/blauw) verkleuren. Dan altijd naar de dierenarts. Mastitis is erg pijnlijk en in sommige gevallen breekt het door. Dit doorgebroken abces moet schoongehouden worden met een desinfecterende oplossing, zoals sterk verdunde betadine en aan de moederpoes moet antibiotica worden toegediend.

Als de kittens 3 - 5 weken zijn kan de melk gaan opdrogen en kan je stuwing voelen. Je voelt dan harde bobbels zitten. Raadpleeg ook in dit geval de dierenarts. 

In de eerste drie weken na de bevalling, maar ook in de periode ervoor, kan het voorkomen dat de moederpoes problemen krijgt met een calciumtekort. Vaak is dit bij het eerste nest. Dit wordt eclampsie genoemd. De poes wordt onrustig, haalt zwaar adem en staat te wankelen op haar poten. Andere verschijnselen kunnen zijn koorts en spierkrampen. U kunt als eerste hulp hiervoor zorgen dat u een paar tabletten calciumcarbonaat van 100 mg (apotheek) in huis heeft. Dit geeft u fijngewreven met vloeistof en waarschuwt onmiddellijk de dierenarts natuurlijk. Het is niet verstandig om van tevoren extra calcium te voeren om eclampsie te voorkomen omdat hierdoor de calciumhuishouding van de poes verstoord wordt. 

Afwijkende bloedgroep 

Soms hebben katten een afwijkende bloedgroep. Hierdoor kunnen in de melk van de moederpoes antilichamen ontstaan, die veroorzaken dat de rode bloedlichaampjes van de kittens afgebroken worden. Kenmerken hiervoor zijn: het onmiddellijk na de geboorte doodgaan van kittens zonder duidelijke aanleiding, zwakte, niet (meer) gaan drinken, geel kleuren van de kittens en het afscheiden van roodbruine urine. (Uitgebreide documentatie hierover kan je vinden op de Felissana homepage (http://www.felissana.nl) in het artikel Bloedgroepen Onverdraaglijkheid bij Katten door: Aldert Hazenberg). 

In dit geval moet u de kittens 24 uur zelf voeden! Om de 2 a 3 uur. Hierna kunnen ze weer bij de moeder teruggelegd worden omdat na deze periode de darmwand van de kittens de antilichamen niet meer opneemt. 

Als ik merk dat de moeder na een aantal weken (dit varieert natuulijk, meestal voer ik bij vanaf de geboorte), geen voeding genoeg meer heeft, ga ik bijvoeren 3^e a 4^e week. De moeder vooral hoogwaardig voedsel blijven geven. Ze zal ontzettend veel verorberen. Omdat moeders door het vele eten soms diarree krijgen, zeker als ze blikvoer eten, geef ik vaak kittenvoer, of Hill’s blikvoer voor kittens. Het geven van rauw vlees van Smuldier gluttenvrij helpt wel goed tegen diarree. Daarnaast kunt u ook via de dierenarts een paar zakjes convalescense support van Royal Canin proberen. Het lekkerst vinden ze A/D van Hill's (dierenarts). 

Een prettiger manier is blikjes Selected Protein van Waldham, verkrijgbaar bij de dierenarts, of gekookte kip/vis met paprijst, ook goed tegen diarree. 

Als je gaat bijvoeren met vast voedsel zal de moeder de kittens niet meer schoon kunnen/willen houden. Ik zet dan een klein bakje in de kooi en al heel snel gaan ze daarop. Het is niet erg als ze een beetje grit snoepen. Ik zorg wel dat het bakje regelmatig schoon gehouden wordt, want ze willen er graag in slapen. Ik gebruik altijd houtkorrels  en heb er nooit problemen mee gehad, nu hoorde ik laatst dat klei-vormig grit gevaarlijk kan zijn. 

Alweer krols worden 

Pas op als er een open kater in huis loopt. Sommige poezen worden alweer krols als de kittens nog maar twee weken oud zijn. Het geven van de poezenpil is op dat moment niet aan te raden, daar dit de melkgift kan beïnvloeden. Normaal is het als de kittens een week of 6a a 8 zijn.

Slepen 

Een bekend verschijnsel is dat poezen een paar dagen na de bevalling (en soms daarna nog een keer) gaan "slepen" met hun nest. In de natuur is een nest een aantrekkelijke prooi voor roofdieren en daarom gaan poezen op zoek naar een nieuwe veilige plek, die niet naar kittens ruikt. (Dit is trouwens ook de reden dat poezen niet in de dichte nabijheid op de bak willen omdat de geur hiervan ook duidt op de aanwezigheid van een nest). Zoek uit of de werpkist op een rustige plaatst staat en vrij van tocht is en maak deze nog een keer heel uitgebreid schoon. Soms is dit laatste al voldoende voor de moederpoes om de werpkist opnieuw te accepteren. Lukt dit niet, probeer dan zoveel mogelijk mee te gaan met de nieuwe keuze van de moederpoes en scherm gevaarlijke of onhandige plaatsen af, zoals achter een fornuis of onder het bed. 

Let ook op dat het nest niet te koud staat. Kittens kunnen in het begin hun eigen temperatuur nog niet regelen, vandaar dat ze de warmte van elkaar en van de moeder gebruiken. Verwarmde bedjes of speciale lampen hiervoor zijn al gauw te warm. Je kunt beter gebruik maken van een kruik daar kunnen ze dan tegen aan gaan kruipen.

Voeding 

Een aantal fokkers gebruikt bij de overgang naar ander voer of lichte diarree Bene-bac om de darmflora optimaal te houden. Ik gebruik dan rauw vlees van smuldier gluttenvrij verkrijgbaar in de supermarkt.

Je kan beginnen met: 1- 3 weken
kittenmelk met beetje druivensuiker. 

De kittenmelk klaarmaken 3 lepels lauw water op l lepel melkpoeder, en een afgestreken halve THEE-lepel druivensuiker  2 tot 3 cc per kitten 1 a 3x per dag. 

Al snel kan het  3x per dag. Dit moet je zelf beoordelen. Ze zullen eerst hun bekje stijf dichthouden, maar al snel hebben ze het door en rukken aan het flesje. Het kan ook met een pipetje. Kleine spuitjes kan je halen bij de apotheek. Maar voorzichtig opdat zij zich niet verslikken. 

Bij voeden kan ook ter ontlasting van de moederpoes zijn als ze een groot nest heeft. 

Na 2,5 a 3 weken melkpoedermengsel aanvullen met beetje rijstebloempap van Nutrix voor baby’s met een beetje druivensuiker (er is ook vanillesmaak van Nutrix). 

3 - 5 weken

Met ca. 3 weken doe ik een mini hapje kittenvoer (baby brokjes malen in een molen tot je poeder hebt en daar een papje van maken)
Vanaf de 4e/5e week proberen van een schoteltje te laten eten. Ik begin altijd met een lepeltje. Dit duw ik tegen het bekje, al snel likken ze van het lepeltje. Het lepeltje laat ik dan langzaam zakken, ze komen met hun bekje in de pap op het schoteltje en eten zo verder. 

Je kan ook het bekje in de pap duwen, ze likken dan hun bekje af en gaan verder met het schoteltje. Wat bij ons niet zo lukt.

6 - 10 weken: 
Moedermelk (voor zover nog aanwezig) plus 4 - 5 maal per dag bijvoeden. 3 x per dag een flesje melk en 1 a 2 x kittenvoer
Er staan altijd kittenbrokjes en water, c.q. kittenmelk voor hen klaar, ook 's nachts.
Als behoefte aan voedsel groter wordt blikvoer vermeerderen. 
Aantal voedingen tot 3 maanden 4 - 5 per dag. 
Geef liever niet te grote porties i.v.m. diarree. 
Zelf zet ik een bord neer, daarvan mogen ze naar behoefte eten. 
Voedingsschema: 

4 weken:

1 à 2 dd (daags) pap van kittenmelkpoeder Beaphar, Lactol, KMR), druivensuiker, Nutrix rijstepap. In plaats van rijstebloem, kan je ook met vanillesmaak of Bambix groeiontbijt geven. 
4 weken / 2 dg: 2 dd zie boven. 
Af en toe vers vlees (heel fijn stukje lamshart). 
Wat ook erg goed is om mee te beginnen is A/D prescription van Hill's. Dit is heel fijn, in schaaltje, loskloppen en desnoods geven met een spuitje. Je kan het kopen bij de dierenarts, is wel erg duur. Je kan het ook aan de moeder geven. 

5 dg: 2 - 3 dd voederen, 1 maaltijd met vlees of zelf gemaakte pap van brokjes. Een beetje lauw water er door om het lekker sappig te maken. 

5 weken: 3 dd pap, waarvan 1 vlees of vis apart. 

5 -6 weken

 3 dg: 2x dd pap, 2x dd blikvoer van een of ander merk. Omdat niet alle kittens op deze leeftijd dol zijn op pap zet ik vaak en pap en blikvoer neer, voor elk wat wils dus. 
Vanaf 5 weken kan je brokjes neerzetten, bv. Hill’s, Iams, Royal Canin babycat. Het is verstandig de brokjes eerst te weken in kokend water. Laten afkoelen en dan geven. Of fijnmalen in foodprocessor en wat over blikvoer strooien of aanmaken met warm water. 

6 weken

4 maaltijden, pap, blik, door elkaar heen, wat ze willen. Brokjes, geweekt en ongeweekt. Als ze de gewone brokjes eten, geweekte niet meer geven. Je kan ook brokjes door het blikvoer mengen, dan worden ze zacht en leren ze het op deze manier eten Vanaf nu  zelf melk laten drinken maar doen ze dat niet dan nog steeds flesje blijven geven. 

7 -8 weken

5 dd, meer vlees, minder pap. 
8 weken 5 maaltijden per dag. Hier een schema die je kan gebruiken
07.30 uur pap en/of blik 
12.30 uur blik, 
17.00 uur idem, of evt. vis of in foodprocessor gemalen hart/kip 
20.00 uur b.v. bruin brood, weken in warm water, besmeren met 
leverworst, smeerkaas, of door blik. 
23.00 uur nog wat pap of een snackje, klein blikje gourmet gold b.v. 
Deze indeling kan je naar eigen goedvinden husselen.  Maar geef ze nog wel melk
  

9 weken

Tegenwoordig zijn er zakjes kittenvoer van Whiskas, valt erg in de smaak, ook bakjes kittenvoer van Felix lusten ze graag. 

10 weken

Volledig op blik, vlees, kip, vis. Altijd brokjes en vers water neerzetten. Vanaf deze leeftijd preferen ze vaak blikvoer voor volwassen katten boven kittenblik. Ik doe daar niet moeilijk over en zet allebei neer. 
Als ze iets nieuws krijgen beginnen met kleine hoeveelheden. Doe klein hapje in bekje zodat ze de smaak leren kennen. Doe alles geleidelijk aan, anders snel last van diarree. 
Waarschijnlijk willen ze al liever blik voor volwassen katten, dat mag ook. Ze eten hier regelmatig mee met de rest van de familie. 
Blik: Geef altijd goed commercieel voer, geen eigen merk van de supermarkt, m.u.v. de blikjes van Albert Heijn, die vinden ze erg lekker en zijn goed. 
Hier krijgen ze Hill’s, Gourmet, Felix, Iams, Perfect, soms Albert Heijn paté. 
Brokjes: Hill’s, Royal Canin eerst babycat, daarna Royal Canin kitten en carocat kitten Iams, Eukanuba,
Vlees: lamshart (rauw), kip (gekookt). Vis, bv. diepvriespakken koolvis, let op graten. Vis altijd koken. 
Met uitzondering van de vis maak ik alles heel fijn. 

Het bovenstaande is een richtlijn. Elk nest is anders. Je moet natuurlijk zelf bekijken hoe het gaat. Het ene nest is het andere niet. 

Gezondheid 
Met 8 weken

Geef ik het eerste wormkuurtje in overleg met de dierenarts (wormkuurtjes altijd bij de dierenarts halen). Banmint pasta (soms worden ze hier misselijk van en eten een paar dagen slecht), dit is alleen tegen spoelwormen. Volgens de dierenarts hebben alle kittens spoelwormen, maar geen lintworm, daarom kan je met  8, 10 weken Banmint geven. 

Let op: Er is een nieuwe ontwormpasta Milbemax (te gebruiken vanaf zes weken). Men is er erg enthousiast over. Ik hoor dat met deze pasta voor het eerst helemaal geen misselijkheid optreedt. 

Omdat mijn dierenarts de Milbemax niet in pastavorm heeft, ontworm ik met 8 weken met Banmint, de volgende keer, ca. 10.week, met een tabletje Milbemax, tabletjes zijn voor kittens van 1 - 2 kg,. 

De zogende moeder tegelijk met de kittens ontwormen. 

Een ander goed ontwormmiddel is Flubenol. Je moet dit twee dagen achter elkaar doen. Heb het bij een vorig nest geprobeerd, geen bijwerkingen. 

Sommigen ontwormen met 4, 6, 8, 10 weken maar ik niet. De kittens ontworm ik maar 2 x daar de darmpjes dan niet te veel te verduren hebben en geen diaree problemen krijgen, vervolgens met 4 en 6 maanden. 

Dit is ongeveer. Niet tegelijk met de enting ontwormen, 3 dagen ervoor of erna. 

Met 9 weken krijgen ze hun eerste enting tegen katten- en niesziekte. Weer 3 weken later, 12 weken oud, krijgen ze hun tweede enting maar ook hun chip. Na de enting moeten de kittens nog een week blijven met het oog op een eventuele ent reactie. Een enting is nu eenmaal een aanslag op het weerstandsvermogen van het kitten, daarom dient een gevaccineerd kitten nog 1 week in zijn vertrouwde omgeving van de fokker, zonder stress, te blijven. Vanaf 13 weken mogen ze naar de nieuwe eigenaar ik adviseer de kittens te laten verhuizen met 14 weken om er zeker van te zijn dat ze niet ziek zijn. 

Er is nu een nieuwe trend van enten. 9 weken alleen niesziekte, 12 weken kattenziekte, dan na 1 jaar cocktail. Vervolgens elk jaar niesziekte, om de drie jaar kattenziekte. Dat derde jaar geef je dus weer de cocktail. 

Een aantal dierenartsen heeft chlamydia in het ent schema. Anderen hebben dit er juist uitgehaald, vanwege het probleem, dat "ent chlamydia" kan muteren en virulent kan worden. 

Zelf laat ik nooit chlamydia enten, wel katten- en niesziekte. Als er uitsluitend op 12 weken met levend verzwakt vaccin geënt wordt, kan deze als volledige enting worden beschouwd, echter in sommige gevallen (b.v. bij showkatten) wordt dan nog (dit moet de nieuwe eigenaar doen) een herhaling op 16 weken geadviseerd. 

Sommige fokkers volstaan met 1 enting, zelf ben ik daar niet voor. Er komen hier veel mensen over de vloer en ik ben bang dat iemand een ziekte meebrengt. Bovendien begint de maternale bescherming af te nemen na ca. 9 weken, afhankelijk van wanneer de moeder zelf geënt is. 

Een kitten moet bij vertrek minimaal 1,6 kg wegen, meestal zijn ze veel zwaarder. Kittens die met 9 weken voor de eerste keer geënt worden en nog geen kg wegen kunnen een behoorlijke ent reactie krijgen. Meestal zijn ze veel zwaarder, maar het kan gebeuren dat er een achterblijvertje is. Eigenlijk moeten ze dan met dode entstof geënt worden, maar veel dierenartsen hebben dat niet meer. 

Een week na de eerste enting kan het "limping  kittendisease" optreden. Na circa een week tot tien dagen gaat het kitten dan wat mank lopen, kreupel, in ernstige gevallen 

verlammingsverschijnselen, slecht eten, vaak koorts. Je denkt dat hij zich verstapt heeft. Calcivirus in niesziekte-enting is hiervoor verantwoordelijk. Meestal gaat het vanzelf over. Het is niet gevaarlijk, maar in ernstige gevallen contact opnemen met de dierenarts en het noemen. Deze kan pijnstillers en ontstekingsremmers, evt. antibiotica voorschrijven. Het komt niet vaak voor en een aantal dierenartsen weet dit niet. Voor ik hiervan wist, denk ik dat ik het hier ook een enkele keer heb meegemaakt. Ikzelf en de dierenarts dachten aan te woest spelen. Kitten werd rustig gehouden en enkele dagen later was het over. 

En dan nu het allerbelangrijkste: 
Denk aan het socialiseren: 
Laat ze opgroeien in een prikkelrijke omgeving, liefst de huiskamer, zodat ze al jong wennen aan. televisie, telefoon, bezoek, andere huisdieren, stofzuiger, enz., enz., maar vooral................ Knuffel, knuffel, knuffel, knuffel!!!!!!! Gooi speeltjes, aaien, dragen, borstelen, kammen. Al het bezoek moet mee knuffelen, neem ze op schoot, speel met hen. Hoe meer er met wordt bemoeit, hoe liever ze worden. Een boek lezen of TV kijken kan je doen als ze moe zijn, dan neem je ze allemaal op schoot en dan maar knuffen. 

Kortom, je hebt geen tijd meer voor jezelf, maar het is wel leuk en verslavend en voor je het weet zijn de dertien weken voorbij en zit je in een superstille woonkamer. 

Veel succes met het nestje